Salim YILMAZ KASTAMONU TARİHİ ÇALIŞMALARI
Değerli Emin Türkay Öztürk (Çatalzeytin Mektubu Gazetesi) bana Hasan Doğan’ın “Bahriyeli” kitabını yolladı.
Bu kitaptaki “Çatalzeytin-Kastamonu Tarihi” bölümü Abana için de geçerlidir.
Tarihi kayıtlara göre, sırasıyla Hitit, Frigya ve Lidya krallıklarının egemen olduğu Batı Karadeniz bölgemiz, İÖ 4. yy’da Persler’in eline geçmiş, ardından Büyük İskender’in egemenliğine girmişti.
Mekedonya’dan sonra kısa bir dönem Pontuslular’ın egemenliğine giren bölge, iS 395’e dek, yaklaşık 500 yıl Paphlagonya adıyla Roma İmparatorluğu’nun yönetimi altında kalmıştır.
İmparatorluğun ikiye bölündüğü 395’ten sonra da Bizans İmparatorluğu toprakları içinde kalmıştır.
Kastamonu’nun, Türkler’in eline ilk kez geçişi 1105’te Danişmentliler zamanında olmuştur.
100 yıllık Danişmentliler egemenliğinde kısa bir süre Bizans’ın eline geçen Kastamonu toprakları 1215’te Anadolu Selçuklu Devleti egemenliğine geçti.
Anadolu’nun, Moğollar’ın saldırısı sonucu yaşanan çalkantılı dönem sonu, 1309’da Kastamonu’da Candaroğulları Beyliği kuruldu.
Daha sonra İsfendiyaroğulları adını alan bu beylik, 1460’ta, Sinop’la beraber Osmanlı Devleti’ne katılmıştır.
Birinci Dünya Savaşı sonunda Osmanlı Devleti, ağır bir yenilgiyle parçalanma eşiğine gelmiş; Atatürk’ün önderliğinde ulusal başkaldırıyla Türkiye Cumhuriyeti kurulmuştur.
GELELİM ABANA’YA:
Fatih Sultan Mehmet, 1460’ta Kastamonu ve Sinop’u alınca, Trabzon Pontus-Rum İmparatorluğu’nu da Osmanlı topraklarına kattı (1461).
iNEBOLU’NUN ADI “ABANOU TİCHOS”TUR
İnebolu‘nun adı “Abanou Tichos“tur (Abon Hisarı).
Abanou Tichos’ta Aleksandra adlı bir din adamı, kendini “peygamber” olarak tüm dünyaya duyurunca kentin adını küçük düşürdüğü gerekçesiyle, “Abanou Tichos” adı “İonopolis” (İyonya Kenti) olarak değiştirildi (1150 dolayı). “İonopolis”, bize “İnebolu” olarak aktarılmış.
İnebolu‘nun adı “Abanou Tichos“tur (Abon Hisarı).
ÜSKÜDAR’A KADAR KASTAMONU
Bir zamanlar Kastamonu topraklarının Üsküdar’a dek uzandığı “sav“ını sık sık duyuyoruz.
Sanal dünyada (internet) dolaşan ve Şaban Kalafat’tan alındığı bildirilen bir ileti, İstanbul Devlet Arşivi’ndeki H 1266 (1849) Devlet Salnamesi’nin 70, 71, 72. sayfalarına dayandırılıyor.
KASTAMONU EYALETİ’NE BAĞLI SANCAK, BEYLİK VE İLÇELER:
Kocaeli, İzmit, Ayvacık, Bahçecik, Yeniköy, Karamürsel, Yalova, Pazarköy, Görele, Adapazarı, Sapanca, Akhisar, Geyve, Çayırova, Şeyhler, Kandıra, Kaymaz, Şile, Beykoz, Kartal, Aydos, Gebze, Taşköprü, Beşdivan, Ağaçlı, Akabat, Bolu, Dörtdivan, Caka, Gerede, Mudurnu, Düzce, Kıbrısçık, Konapa, Gumusefendi, Yeniçağ, Uskubi, Akhisar, Bender, Ereğli, Alaplı, Somako, Hisarönü, Filyos, Yılanca , Devrek, Derkane, Seki, Divan, Mengen, Viranşehir, Şahabettin, Korukavak, Yenice, Kızılbey, Eflani, Aktaş, Oglakdere, Taraklı, Safranbolu, Tefen, Karabükköyü, Gölpazarı, Ovadüzü, Kecinos, Ulus, Zernene, Amasra, Bartın, Onikidivan, Çarşamba, Perşembe, Yedidivan, Yorkhan, Taraklı, Kevni, Yörükhan, Sorkun.
Salim YILMAZ